Khóa học Nuôi dạy con

Đồng hành cùng con vào lớp 1
602,330 đ899,000 đ

Ms Đỗ Quyên

Dạy con siêu trí nhớ cùng kỷ lục gia
603,000 đ900,000 đ

Nguyễn Phùng Phong

Dạy con theo phương pháp người Nhật
402,000 đ600,000 đ

Đào Ngọc Cường

Cách dạy con của người Do Thái: Bí mật tạo nên đứa trẻ thiên tài

Dân tộc Do Thái chỉ chiếm khoảng 0,2% tổng dân số thế giới nhưng lại được cả thế giới ngưỡng mộ bởi khả năng sinh tồn qua 4 nghìn năm lưu vong, bị thảm sát. Dân tộc Do Thái nói chung và đất nước Israel nói riêng là cái nôi sản sinh nhiều vĩ nhân có sức ảnh hưởng mạnh mẽ đến nhân loại. Từ cha đẻ của ngành vật lí hiện đại Albert Einstein, nhà thơ vĩ đại Heinrich Heine, họa sĩ trường phái lập thể Picasso, cha đẻ của chủ nghĩa cộng sản Karl Marx đến tỉ phú - nhà đầu cơ tài chính nổi tiếng George Soros… 

Tinh hoa trí tuệ của người Do Thái đạt được trên nhiều phương diện từ sinh tồn, kinh doanh, giao tiếp đến đạo đức… Các chuyên gia cho rằng: Người Do Thái sở dĩ đạt được nhiều thành tựu như vậy nguyên nhân căn bản là bởi họ vô cùng xem trọng giáo dục gia đình. Thật vậy, việc xem trọng giáo dục của cha mẹ với con cái chính là truyền thống tốt đẹp của người Do Thái. Mặc dù phải trải qua một thời gian dài bị đánh đuổi, sống lưu lạc nhưng bằng một cách nào đó, giáo dục trong gia đình đã trở thành một thứ ánh sáng giúp họ vượt qua khó khăn và đạt đến sự thịnh vượng.

Cách dạy con của người Do thái có gì đặc biệt? Mời cha mẹ cùng khám phá ngay những bí mật về cách dạy con của người Do Thái trong bài viết dưới đây nhé!

Mục lục

Trí tuệ là tài sản lớn nhất của một đứa trẻ Do Thái

Cha mẹ Do Thái thường hỏi con cái của họ 1 câu rất kinh điển: “Khi nhà bị cháy, thứ quan trọng nhất con nên mang theo là gì?” - câu trả lời không phải là vàng bạc, thóc gạo, quần áo, mà chính là “Tri Thức”. Chính vì vậy, cha mẹ Do Thái luôn bồi dưỡng tri thức cho con từ nhỏ.

Từ khi biết chữ, trẻ em Do Thái đã học thuộc được kinh Cựu Ước (kinh Tohran), đây là bài học đàu tiên và cơ bản mà người Do Thái nào cũng phải trải qua. Kinh Cựu Ước gắng liền với những đức tin của đạo Do Thái, là tín ngưỡng độc thần lâu đời thứ 2 trên thế giới.

Trong cuốn kinh Torah ghi lại những điều răn của đức tiên tri Moses có nói lại rằng người Do Thái là dân tộc được chúa trời chọn lựa (Chosen People) để truyền đạt ý chúa, khai sáng và dẫn dắt cho các dân tộc khác. Nhờ tín ngưỡng này mà cộng đồng người Do Thái dù bị ghét bỏ vẫn không xảy ra mâu thuẫn nội bộ. Đồng thời nó cũng ảnh hưởng sâu rộng, tạo động lực cho họ luôn phấn đấu, khai sáng bản thân để hoàn thành nhiệm vụ của chúa giao cho.

Bồi dưỡng ngôn ngữ từ nhỏ

Để bắt đầu khai mở khả năng học ngoại ngữ của con, cha mẹ bắt đầu cho con tiếp xúc với nhiều ngôn ngữ từ khi thai nhi còn trong bụng mẹ. Vì thế, các bà mẹ Do Thái trong quá trình mang thai thường xuyên trò chuyện với thai nhi, vận động nhẹ nhàng và còn làm các bài giải toán cho bà bầu… để nâng cao khả năng phát triển trí tuệ cho thai nhi. 

Người Do Thái thường có câu nói: “Có thể nói được vài ngoại ngữ, bạn sẽ có giá trị của mấy người cộng lại.” Thực tế cũng cho thấy hầu hết các thương nhân Do Thái đều có thể thông thạo từ 2 ngoại ngữ trở lên. 

Hầu hết cha mẹ Việt đều cho rằng con cái còn nhỏ thì không biết gì, nhưng giai đoạn 0-6 tuổi mới chính là giai đoạn não trẻ được kích hoạt, phát hủy tối đa khả năng ngôn ngữ tốt nhất. Nếu cha mẹ bỏ lỡ thời gian này thì sẽ rất khó khăn để bé tiếp thu sau đó. 

Cha mẹ Do Thái có nhiều cách khích lệ trẻ học ngoại ngữ như: học ngoại ngữ từ những vật dụng hàng ngày, kích thích trẻ học ngoại ngữ thông qua các trò chơi, đồng hành cùng con trong quá trình học và thực hành..

Rèn luyện trí nhớ siêu phàm cho con

Cha mẹ Do Thái thừa có nhiều cách khác nhau để rèn luyện trí nhớ cho trẻ như: học thuộc kinh thánh, học ngoại ngữ, đọc sách.… được áp dụng theo các thời điểm khác nhau.
Khi còn nhỏ, cha mẹ sẽ cho con ghi nhớ bằng cách “học vẹt”, lớn hơn 1 chút, mẹ sẽ giúp bé ghi nhớ bằng cách suy nghĩ. Ở trường học cũng như ở nhà, trước khi giảng cho trẻ một bài học nào đó, ba mẹ sẽ bắt buộc chúng học thuộc lòng trước, sau đó mới diễn giải. Cách này giúp trẻ hấp thu tối đa nội dung và ý nghĩa bài học đó. 

Một điều khá thú vị mà các cha mẹ Việt cũng có thể áp dụng theo cách của người Do Thái, chính là giúp trẻ học quên những điều không còn có giá trị thực tiễn và ôn lại những điều chúng muốn nhớ. Đó là cách học chọn lọc những thứ quan trọng và ôn lại chúng mỗi ngày. Như vậy, trẻ sẽ không quên dù bài học đã qua rất lâu. 

Ngoài ra, việc đặt câu hỏi và kích thích trẻ suy nghĩ cũng là cách ghi nhớ hiệu quả. Trước khi đi ngủ, mẹ thường kể cho con nghe 1 câu chuyện và đặt câu hỏi để kích thích trẻ tư duy độc lập. Thông qua những nhận xét, suy nghĩ về bài học, trẻ sẽ có ấn tượng và ghi nhớ lâu hơn. 

Cha mẹ cho con làm bạn với sách 

Trí tuệ là tài sản vô giá giúp người Do Thái có thể sinh tồn trong bất cứ điều kiện nào. Vì vậy ngay từ nhỏ, trẻ em Do Thái đã được cha mẹ cho đọc sách theo một cách nhẹ nhàng, không áp đặt như người Việt. Ở trường cũng như ở nhà, chúng đều được dạy rằng sách là điều ngọt ngào nhất. Trẻ em Do Thái được tự do chọn những quyển sách mà chúng yêu thích. 

Khi còn nhỏ, cha mẹ sẽ tự nguyện là người đọc sách và thảo luận sôi nổi với chúng. Họ cũng có thói quen giúp con đặt câu hỏi và kiên nhẫn trả lời để khai mở khả năng tư duy của con. Hàng tháng, hoặc hàng năm, cha mẹ Do Thái sẽ có một cuộc thảo luận dành cho những người đọc sách. Trong đó, họ sẽ cho con xem danh sách những quyển sách mà chúng đã đọc và những ghi chú được ghi chép lại cẩn thận. Cách làm này khiến trẻ rất sốc với những gì chúng học được, đồng thời kích thích ham muốn đọc sách của con. 

Ngoài ra, cha mẹ cũng tạo ra những giờ đọc sách cho cả gia đình, hàng tuần bố mẹ đưa trẻ đi thư viện, hay đặt mua sách báo định kỳ và khuyến khích chúng đọc.

Văn hóa đọc sách còn thể hiện rất rõ trong cộng đồng người Do Thái. Ở Israel cứ 4.500 người sẽ có 1 thư viện với các đầu sách cực kỳ quá giá, trong số đó khoảng hơn 1000 là thư viện công cộng. Người Học tri thức phải có tính ứng dụng thực tiễn. Người Do Thái thường sử dụng hình ảnh con lừa thồ sách trên lưng và trên sách là con chim cú mèo để nhắn nhủ, nếu chỉ dừng lại ở đọc sách mà không ứng dụng vào cuộc sống thì đó là trí tuệ chết. Bởi, việc học hay đọc sách là để ứng dụng, chứ không chỉ để biết.

Rèn luyện khả năng tập trung cho trẻ

Trẻ con rất nhanh thích thú với những điều mới mẻ nhưng cũng rất nhanh chán với những gì đã quen thuộc. Việc học tập với chúng cũng không ngoại lệ, trẻ có thể bắt đầu hứng thú chơi trò gì đó nhưng sẽ dễ dàng bỏ cuộc hoặc chuyển sang trò chơi khác. 

Cha mẹ Do Thái hiểu rõ khả năng chú ý của con từ khi còn nhỏ (chú ý vô thức) và khi lớn lên (chú ý ý thức), vì vậy họ không ép con phải làm những việc chúng không thích hay bỏ dỡ nếu còn nhỏ. Thay vì khiêng cưỡng, cha mẹ thường giúp con chuyển khả năng chú ý của chúng từ vô thức sang có ý thức. 

Cách làm đơn giản là cha mẹ cùng con chơi đùa hoặc làm một việc gì đó để con thấy được thành quả của mình và giúp chúng không bỏ cuộc. 

Người Do Thái thường xuyên ngồi cùng nhau, bàn luận về những vấn đề được nêu ra trong kinh thánh. Việc suy nghĩ tập trung, cùng nhau bàn luận sẽ giúp họ sản sinh ra trí tuệ, học hỏi từ những người xung quanh. 

Bên cạnh việc rèn luyện trí não, cha mẹ Do Thái cũng giúp con bổ sung dinh dưỡng hợp lý, đảm bảo giấc ngủ và không để trẻ bị mệt mỏi. Ngườ Do Thái tuân thủ những nguyên tắc khá rườm rà trong việc lựa chọn và chế biến thức ăn như: rửa sạch hết máu động vật trước khi chế biến, không ăn động vật bị cắn để tránh nhiễm trùng, không uống sữa bò trong bữa ăn (uống trước và sau 30’)… Nhờ thông minh trong ăn uống mà người Do Thái đảm bảo sức khỏe tốt hơn, tránh được nhiều bệnh tật.

Để trẻ tự lập từ sớm - cho con cá không bằng cho cần câu

Tự lập là đức tính cần có của một người thành công, chính vì vậy mà người Do Thái bắt đầu dạy trẻ biết tự lập những kỹ năng sinh tồn trong mọi việc ngay từ nhỏ.  
Từ khi 2 tuổi, cha mẹ bắt đầu tập cho trẻ lao động bằng cách phân công việc nhà cho chúng những công việc nhà phù hợp với trẻ như: giúp mẹ đổ rác, cho thú cưng ăn, gấp chăn sau khi thức dậy, để trẻ tự ăn…

Điều này nghe có vẻ hầu như không bao giờ xảy ra trong gia đình người Việt. Các bà mẹ Việt Nam thương yêu con bằng cách dành toàn bộ thời gian của mình để làm việc nhà, chăm sóc con cái mà không yêu cầu chúng điều gì. Sự hy sinh đó không chỉ vô tình tạo cho con tính lười biếng, ỷ lại mà còn dễ gây áp lực phải làm được những điều cha mẹ mong muốn sau này.

Cha mẹ Do Thái cũng giúp con thiết lập mục tiêu và đặt kế hoạch từ lúc nhỏ. Nếu con muốn có được một thứ đồ chơi hay 1 quyển sách, 1 chuyến dã ngoại thì bố mẹ sẽ gợi ý cho chúng về 1 kế hoạch cụ thể chứ không chiều ý con hoàn toàn. Để chúng tự làm và nhận thành quả xứng đáng là bài học để trẻ con cố gắng đến cùng. 

Trong gia đình Do Thái, nếu một đứa trẻ không gấp chăn sau khi thức dậy, hay có thói quen ngủ nướng, bố mẹ chúng sẽ không chỉ trích hay la mắng mà sẽ trừng phạt hợp lý trên cơ sở tôn trọng trẻ. Ví dụ như: mẹ sẽ gọi con dậy sớm hơn 30 phút thay vì cho con dậy đúng giờ. 

Tinh thần dũng cảm, chấp nhận thất bại cũng là một điều trẻ cần được giáo dục ngay từ nhỏ. 

Quản lý tài chính - kỹ năng cơ bản của 1 đứa trẻ Do Thái

Trẻ em Do Thái được học cách nhận diện đồng tiền từ khi 3 tuổi. Đến 5 tuổi chúng được ý thức ra82g tiền có được là nhờ lao động nên phải chi tiêu hợp lý. Và lúc này chúng bắt đầu tự kiếm tiền theo cách của mình. Chúng có thể làm việc nhà cho bố mẹ hoặc người hàng xóm, buôn bán thứ gì đó…. Từ 6 - 10 tuổi chúng được bố mẹ cho số tiền lớn hơn 1 chút để học cách quản lý. Khi 10 tuổi trẻ sẽ có tài khoản riêng. Chúng biết được mỗi tuần cần dành dụm bao nhiêu để mua đồ đắt hơn. Chúng cũng hiểu các quảng cáo của doanh nghiệp. 

12 tuổi trẻ biết lập kế hoạch chi tiêu trong nửa tháng, bắt đầu hiểu được một số thuật ngữ ngân hàng. Khi 13 - 15 tuổi, trẻ biết sử dụng một số phương tiện đầu tư tài chính an toàn. Khi 16 - 17 tuổi trẻ đã học được kiến thức kinh tế vĩ mô, học cách chú ý đến kinh tế thị trường toàn cầu. 

Ở Israel thậm chí con cái cũng được tham quan một ngày làm việc của bố mẹ. “Có em đã khóc vì không biết được để có được đồng tiền mẹ đã phải đứng máy dệt cả ngày trong sự vất vả”. 

Trẻ biết trân trọng những đồng tiền kiếm được, học cách tiết kiệm nhưng không keo kiệt. Ngoài ra, trẻ cũng được cha mẹ giáo dục về việc kiếm những đồng tiền nhỏ nhất, không có thành kiến trong kinh doanh và phải biết kinh doanh thành tín.

Tôn trọng ý nghĩ và tài năng của trẻ

Cha mẹ Do Thái biết rằng trẻ con rất hiếu động và tràn đầy năng lượng, chúng sẵn sàng lĩnh hội mọi thứ xung quanh. Vì vậy, việc trẻ con chạy nhảy hya bày đồ chơi ra khắp nhà cũng là việc bình thường. Họ không mải miết chạy theo con hay ngăn chúng không được làm cái này hay cái khác. Đó là cách bố mẹ cho con phát triển tư duy. 

Ngoài ra, cha mẹ Do Thái cũng dạy con biết cách cố gắng, nỗ lực đến cùng, không hưởng thụ quá sớm và tự mãn với những gì chúng làm được. Cha mẹ luôn bên con cái trong từng bước đi của chúng, ghi nhận mọi nỗ lực của con dù có thất bại. Khi trẻ đã cố gắng hòa thành tốt mục tiêu nào đó, cha mẹ sẽ cùng con nhìn lại hành trình gian khổ đã qua

Ngoài ra, họ cũng dành thời gian để trẻ cùng gia đình có không gian hòa nhập vào thiên nhiên. Cha mẹ dạy cho con cách thưởng thức cái đẹp hình thức lẫn trong tâm hồn. 

Các phụ huynh Do Thái vẫn nhắc nhở nhau cần tránh “tâm lý vỏ trứng” cho con. Đó là câu chuyện đào tạo nên những em bé thông minh, bề ngoài tự tin có thể đạt tới thành công nhưng bên trong lại yếu đuối. Đó là những đứa trẻ không chịu nghe bất cứ lời chê nào từ giáo viên, sếp và ngoài xã hội, vì bản thân tự nghĩ mình quá hoàn hảo. Chỉ cần nghe một chút chê bai đã cảm thấy tổn thương, không quen với sự thử thách nên chỉ cần một chút khó khăn cũng muốn bỏ cuộc. 

Giáo dục đạo đức cho con cái

Ngoài việc giáo dục con cái cách quản lý tài chính, tự lập từ nhỏ, cha mẹ Do Thái cũng dạy con về cách ứng xử, giao tiếp với xã hội. Trẻ em do Thái có khả năng giao tiếp tự tin và biết cách thể hiện mình đúng lúc. Chúng còn biết yêu quý sinh vật nhỏ, đoàn kết, giúp đỡ hàng xóm và học cách lắng nghe. 

Trên đây là những đúc kết ngắn gọn về cách dạy con của người Do Thái do Hoc360 tổng hợp. Hy vọng cha mẹ Việt có thể tìm ra phương pháp thích hợp để mài dũa những “viên ngọc quý” của mình.


Tags: cách dạy con của người do thái