Khóa học Nuôi dạy con

Đồng hành cùng con vào lớp 1
602,330 đ899,000 đ

Ms Đỗ Quyên

Dạy con siêu trí nhớ cùng kỷ lục gia
603,000 đ900,000 đ

Nguyễn Phùng Phong

Dạy con theo phương pháp người Nhật
402,000 đ600,000 đ

Đào Ngọc Cường

Bệnh trầm cảm sau sinh: Nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và cách điều trị

Sự ra đời của bé con xinh xắn, đáng yêu có thể kích hoạt một mớ cảm xúc cho người phụ nữ, từ phấn khích, vui sướng cho đến sợ hãi, lo lắng, thậm chí dẫn đến một điều gì đó mà không ai mong đợi – trầm cảm. Nếu trầm cảm sau sinh không được điều trị đúng cách sẽ dẫn đến rất nhiều hệ lụy đáng tiếc phía sau.

Theo một nghiên cứu trên 10.000 bà mẹ có trẻ sơ sinh cho thấy, cứ có 7 người phụ nữ sau sinh con sẽ có 1 người bị trầm cảm sau sinh. Đây là một bệnh lý phổ biến với nhiều dấu hiệu có thể ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống mẹ và bé. 

Mục lục

Trầm cảm sau sinh là gì?

Là một người mẹ, bạn sẽ phải đối mặt với rất nhiều thử thách, làm quen với việc thiếu ngủ, trách nhiệm mới, hoặc thậm chí là đau đớn, áp lực suốt thời gian chăm con. 

Trầm cảm sau sinh (tiếng Anh: postpartum depression) là một rối loạn tâm trạng có thể ảnh hưởng đến phụ nữ sau khi sinh con. Các bà mẹ bị trầm cảm sau khi sinh con sẽ trải qua cảm giác buồn bã, lo lắng, kiệt sức, có thể khiến họ không thể tập trung vào các hoạt động chăm sóc bản thân và cho người khác.

 Tại sao phụ nữ sau sinh hay bị trầm cảm?

Có rất nhiều nguyên nhân làm tăng nguy cơ trầm cảm sau sinh như người đã có tiền sử trầm cảm trước khi mang thai hoặc trong khi mang thai, tuổi mang thai còn trẻ thì nguy cơ càng cao, dễ bị trầm cảm trong các lần mang thai tiếp theo, có tiền sử trầm cảm hoặc rối loạn kinh nguyệt, người sống một mình hoặc gặp những xung đột trong hôn nhân, gia đình hoặc các mối quan hệ,...

Đa số trong các trường hợp bị trầm cảm sau sinh đến từ việc người phụ nữ không được người bạn đời, cũng như gia đình được chăm sóc kỹ lưỡng. Ngoài ra, một số vấn đề khác liên quan đến tiền bạc, người mẹ trẻ, ma túy, bia rượu,... cũng là những yếu tố dẫn đến bệnh lý nguy hiểm này.

Thay đổi nội tiết tố trong cơ thể có thể kích hoạt các triệu chứng trầm cảm sau sinh. Khi mang thai, nồi độ nội tiết tố nữ estrogen và progesterone đang ở mức cao nhất. Sau khi sinh con, nồng độ hormon nhanh chóng giảm xuống mức bình thường. Sự thay đổi đột ngột này có thể dẫn đến trầm cảm.

Mức độ hormon tuyến giáp cũng có thể giảm mạnh sau khi sinh con. Việc kiểm tra hormon tuyến giáp có thể được thực hiện đơn giản bằng một xét nghiệm máu để các bác sĩ có thể kê đơn thuốc tuyến giáp,...

Dấu hiệu trầm cảm sau sinh

Các triệu chứng trầm cảm sau sinh bao gồm khó ngủ, thay đổi khẩu vị, mệt mỏi quá mức, giảm ham muốn và tâm trạng thay đổi thường xuyên. Những dấu hiệu này nếu không được kiểm soát kịp thời có thể dẫn đến các triệu chứng lớn hơn như chán nản, vô vọng, bất lực, ý nghĩ về cái chết hoặc tự tử, suy nghĩ muốn làm tổn thương người khác,...

Dấu hiệu trầm cảm sau sinh thường thể hiện ở nhiều cấp độ khác nhau. Một người mẹ có những thay đổi tâm trạng đột ngột, chẳng hạn như đang thấy vui tự dưng cảm thấy rất buồn, cô ấy khóc không có lý do và cảm thấy bồn chồn, lo lắng, cô đơn, buồn bã,... Ở giai đoạn này, người phụ nữ được chăm sóc tốt có thể cải thiện tình trạng ngay sau vài tuần, tuy nhiên, nếu tình trạng không được xử lý luôn thì có thể dẫn đến các triệu chứng khác như tức giận, bồn chồn, có nguy cơ làm tổn thương chính mình, con cái hoặc người khác...

Bất kỳ người phụ nữ nào cũng có thể bị trầm cảm khi mang thai hoặc sau khi sinh con và dấu hiệu ở mỗi người sẽ khác nhau. Vì vậy, để biết chính xác về tình trạng của mình, khi có các dấu hiệu trên, phụ nữ cần phải đến các cơ sở y tế để được chẩn đoán tình trạng tốt nhất.

Trầm cảm sau sinh kéo dài bao lâu?

Trầm cảm sau sinh kéo dài bao lâu sẽ phụ thuộc vào hướng điều trị của từng trường hợp. Nếu sau sinh, phụ nữ xuất hiện các dấu hiệu nôn nóng, cáu kỉnh, bồn chồn, lo lắng kéo dài 1 – 2 tuần sau sinh thì bà mẹ có thể nhanh chóng gặp bác sĩ để được tư vấn hoặc tham gia một nhóm hỗ trợ các bà mẹ mới, nói chuyện với các bà mẹ khác để từ giải thoát cảm giác bí bách cho bản thân.

Một số trường hợp khác, triệu chứng trầm cảm sau sinh có thể kéo dài lên đến vài tháng. Lúc này, bà mẹ cần nhanh chóng gặp các bác sĩ để được xây dựng một kế hoạch điều trị phù hợp trước khi tình hình trở nên tồi tệ hơn.

Ba tháng đầu sau sinh con, các bà mẹ còn rất dễ rối loạn tâm thần sau sinh, khi đó, người mẹ có thể mất liên lạc với thực tế, ảo giác, nghe những điều không thực tế, ảo tưởng những điều tưởng chừng rất phi lý. Các triệu chứng xuất hiện lúc này là cảm giác không ngủ được và dễ bị kích động, người già cần đưa vào bệnh viện gấp để tránh những điều đáng tiếc xảy ra.

Cách điều trị bệnh trầm cảm sau sinh

Những người bị trầm cảm có thể không nhận ra hoặc không muốn thừa nhận là họ bị trầm cảm. Vì vậy, nếu nhận thấy người thân của mình đang xuất hiện dấu hiệu này, bạn cần nhanh chóng hỗ trợ, giúp đỡ về mặt tâm lý để người mẹ có thể nhanh chóng lấy lại được cân bằng.

Tập thể dục khi bạn có thể

Tập thể dục có tác dụng chống trầm cảm cho phụ nữ, đặc biệt là hoạt động đi bộ với em bé trong xe đẩy là cách để nhịp cảm xúc trong cơ thể trở nên thư giãn và cân bằng hơn.

Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh

Sau sinh, người phụ nữ cần phải duy trì một chế độ ăn uống lành mạnh, đủ chất. vì vậy, hãy nghĩ đến những thực phẩm giàu dinh dưỡng và khéo léo đưa chúng vào thực đơn hàng ngày để bổ sung dưỡng chất cho phụ nữ sau sinh. Ăn uống cũng là một cách hữu ích để giúp tâm trạng trở nên tốt hơn.

Cho bản thân khoảng thời gian riêng tư

Có thể người phụ nữ sẽ cảm thấy vô cùng bí bách khi cả ngày chỉ loanh quanh việc cho con bú trong căn phòng chật chội. Thay vì đối phó với những căng thẳng này, bạn có thể tranh thủ lúc con ngủ để nhờ đến sự trông giúp của người thân, khi đó, bạn ra ngoài gặp gỡ bạn bè hoặc đi mua sắm, đi xem phim,...

Dành thời gian nghỉ ngơi

Đồng hồ sinh học của người phụ nữ bị thay đổi sau khi sinh cũng là một trong những yếu tố khiến  họ bị căng thẳng dẫn đến trầm cảm, ví dụ con thường xuyên khóc đêm khiến họ mất ngủ,... Do đó, người phụ nữ có thể tranh thủ chợp mắt nghỉ ngơi khi còn ngủ để giữ sức.

Người mẹ cũng cần chủ động để hạn chế các biến chứng nguy hiểm của bệnh trầm cảm sau sinh như thực hiện các hoạt động thể chất, cố gắng nghỉ ngơi, ăn uống, ăn các thực phẩm lành mạnh, đừng suy nghĩ quá nhiều, dành thời gian giải trí cho bản thân, cố gắng mở lòng với bạn bè và người thân để nhờ giúp đỡ,...

Bệnh trầm cảm sau sinh là một tình trạng rất phổ biến và không có gì phải xấu hổ, vì vậy, nếu gặp khó khăn trong việc đối phó với trầm cảm sau sinh, hãy nói chuyện với các chuyên gia trị liệu để nhận được sự hỗ trợ tốt nhất.